4.6 Indeterminate Forms and L’Hôpital’s Rule

9 阅读3分钟

这一节引入一个极其重要的求极限方法,洛必达法则。把求极限的内容放到这里,是因为洛必达法则的应用需要导数或微分作为前置知识。


在引入洛必达法则前,先引入柯西中值定理,它是证明洛必达法则需要的定理。先给出它的定义:

Suppose functions f and g are continuous on [a, b] and differentiable throughout (a, b) and also suppose g'(x) \neq 0 throughout (a, b). Then there exists a number c in (a, b) at which

f(c)g(c)=f(b)f(a)g(b)g(a)\frac{f'(c)}{g'(c)} = \frac{f(b) - f(a)}{g(b) - g(a)}

首先,因为g(x)0g'(x) \neq 0,那么根据罗尔定理可知,g(b)g(a)g(b) \neq g(a),因为如果g(b)=g(a)g(b) = g(a),那么根据罗尔定理,就会存在至少一个c,使得g'(c) = 0,这和g(x)0g'(x) \neq 0矛盾。所以g(x)0g'(x) \neq 0是保证上面式子的右边分母不为零的关键。

证明:
首先将上式转化为

f(c)(g(b)g(a))=g(c)(f(b)f(a))f'(c)(g(b) - g(a)) = g'(c)(f(b) - f(a))

将c视为变量x,f(a), f(b), g(a), g(b)均为常数,上式转化为:

f(x)(g(b)g(a))=g(x)(f(b)f(a))f'(x)(g(b) - g(a)) = g'(x)(f(b) - f(a))

变成要证明:

f(x)(g(b)g(a))g(x)(f(b)f(a))=0f'(x)(g(b) - g(a)) - g'(x)(f(b) - f(a)) = 0

令:

F(x)=f(x)(g(b)g(a))g(x)(f(b)f(a))F(x) = f(x)(g(b) - g(a)) - g(x)(f(b) - f(a))

通过计算可知:

F(a)=f(a)g(b)g(a)f(b)F(b)=g(b)f(a)f(b)g(a)F(a)=F(b)F(a) = f(a)g(b) - g(a)f(b) \\ F(b) = g(b)f(a) - f(b)g(a) \\ F(a) = F(b)

F(x)在a,b区间也是连续可导的,因此应用罗尔定理可知,存在至少一个c,使得F(c)=0F'(c) = 0,即

F(c)=f(c)(g(b)g(a))g(c)(f(b)f(a))=0F'(c) = f'(c)(g(b) - g(a)) - g'(c)(f(b) - f(a)) = 0

证毕。



利用拉格朗日中值定理也能证明柯西中值定理。因为f和g有相同的定义域,将其自变量转化为t,那么两函数可以表达为参数函数的形式。x=g(t),y=f(t)x = g(t), y = f(t)。根据参数函数的链式求导法则:

dydx=dydtdxdt=f(t)g(t)\frac{dy}{dx} = \frac{\frac{dy}{dt}}{\frac{dx}{dt}} = \frac{f'(t)}{g'(t)}

对新函数y = F(x)应用拉格朗日中值定理,存在至少一个x = g(c),使得:

f(b)f(a)g(b)g(a)=dydxx=g(c)=f(c)g(c)\frac{f(b) - f(a)}{g(b) - g(a)} = \left.\frac{dy}{dx} \right|_{x = g(c)} = \frac{f'(c)}{g'(c)}

证毕。



罗尔定理,拉格朗日中值定理,柯西中值定理都是很重要的定理,它们之间的推导关系可以认为:

朗格朗日中值定理 \to 罗尔定理 \to 柯西中值定理。




现在开始讨论洛必达法则。

我们求极限的时候,会遇到当趋近某个数值时,表达式变成0/0的情况,它被称为不定式(indeterminate form)。洛必达法则对于这种形式有定理:

Suppose that f(a) = g(a) = 0, that f'(a) and g'(a) exist, and that g'(a) \neq 0. Then

limxaf(x)g(x)=f(a)g(a)\lim_{x \to a}\frac{f(x)}{g(x)} = \frac{f'(a)}{g'(a)}

这个定理要注意f'(a)和g'(a)要存在,且g(a)0g'(a) \neq 0


证明:

f(a)g(a)=limxaf(x)f(a)xalimxag(x)g(a)xa=limxaf(x)f(a)xag(x)g(a)xa (反过来应用极限除法法则)=limxaf(x)f(a)g(x)g(a)=limxaf(x)g(x)\begin{aligned} \frac{f'(a)}{g'(a)} &= \frac{\lim_{x \to a}\frac{f(x) - f(a)}{x - a}}{\lim_{x \to a}\frac{g(x) - g(a)}{x - a}} \\ &= \lim_{x \to a}\frac{\frac{f(x) - f(a)}{x - a}}{\frac{g(x) - g(a)}{x - a}} \ \text{(反过来应用极限除法法则)} \\ &= \lim_{x \to a}\frac{f(x) - f(a)}{g(x) - g(a)} \\ &= \lim_{x \to a}\frac{f(x)}{g(x)} \end{aligned}

证毕。


但是,有时候f(a)f'(a)g(a)g'(a)也均为零,那么这时候另一种形式的洛必达法则为:

Suppose that f(a) = g(a) = 0, that f and g are differentiable on an open interval I containing a, and that g(x)0g'(x) \neq 0 on I if x0x \neq 0, Then

limxaf(x)g(x)=limxaf(x)g(x)\lim_{x \to a}\frac{f(x)}{g(x)} = \lim_{x \to a}\frac{f'(x)}{g'(x)}

assuming that the limit on the right side exists.

洛必达法则有无限“延伸”的特性,因为如果上式成立,在相同条件下可知:

limxaf(x)g(x)=limxaf(x)g(x)\lim_{x \to a}\frac{f'(x)}{g'(x)} = \lim_{x \to a}\frac{f''(x)}{g''(x)}

当然,洛必达法则的大前提是不定式0/0的情况要满足,一旦出现非不定式就不能继续“延伸”了


下面来证明下这种形式的洛必达法则:

我们根据极限的定义分开从左极限和右极限来证明。首先假设xa+x \to a^+,那么x和a之间的区间可以应用柯西中值定理得到:

f(c)g(c)=f(x)f(a)g(x)g(a)\frac{f'(c)}{g'(c)} = \frac{f(x) - f(a)}{g(x) - g(a)}

由于f(a)和g(a)均为零,上式可以化简为:

f(c)g(c)=f(x)g(x)\frac{f'(c)}{g'(c)} = \frac{f(x)}{g(x)}

那么

limxa+f(x)g(x)=limca+f(c)g(c)\lim_{x \to a^+}\frac{f(x)}{g(x)} = \lim_{c \to a^+}\frac{f'(c)}{g'(c)}

c是一个夹在a和x之间的值,在上式中c是一个变量,因为a和x之间无限趋近,其实c也可以认为等价于x。那么将c替换为x则得到:

limxa+f(x)g(x)=limxa+f(x)g(x)\lim_{x \to a^+}\frac{f(x)}{g(x)} = \lim_{x \to a^+}\frac{f'(x)}{g'(x)}

同理,xax \to a^-也可以如上方式证明。

证毕。

从证明方式也可知,洛必达法则也适用于单边极限的求解。



洛必达法则可以做一定的扩展,比如/\infty/\infty的形式也是成立的。又或者对于xx \to \infty也是成立的。

例子:

a. limxπ/2secx1+tanx\lim_{x \to \pi/2}\frac{\sec x}{1 + \tan x}

limx(π/2)secx1+tanx, =limx(π/2)secxtanxsec2x=limx(π/2)sinx=1\lim_{x \to (\pi/2)^-}\frac{\sec x}{1 + \tan x}, \ \frac{\infty}{\infty} \\ = \lim_{x \to (\pi/2)^-}\frac{\sec x \tan x}{\sec^2 x} \\ = \lim_{x \to (\pi/2)^-}\sin x = 1

同样的,右极限也是1.


b. limxx2x23x2+5x\lim_{x \to \infty}\frac{x - 2x^2}{3x^2 + 5x}

limxx2x23x2+5x=limx14x6x+5=limx46=23\lim_{x \to \infty}\frac{x - 2x^2}{3x^2 + 5x} = \lim_{x \to \infty}\frac{1 - 4x}{6x + 5} = \lim_{x \to \infty}\frac{-4}{6} = \frac{-2}{3}

有时候还会遇到0\infty \cdot 0或者\infty - \infty的形式,这时候就有想办法将其转换为fracfrac{\infty}{\infty}00\frac{0}{0}的形式。

比如:

a. limx(xsin1x)\lim_{x \to \infty}(x \sin \frac{1}{x})

limx(xsin1x)=limh0+(1hsinh)  Let h=1/x=1\lim_{x \to \infty}(x \sin \frac{1}{x}) \\ = \lim_{h \to 0^+}(\frac{1}{h} \sin h) \ \ \text{Let} \ h = 1/x \\ = 1

b. limx0(1sinx1x)\lim_{x \to 0}(\frac{1}{\sin x} - \frac{1}{x})

limx0(1sinx1x)=limx0xsinxxsinx=limx01cosxsinx+xcosx=limx0sinx2cosxxsinx=02=0\lim_{x \to 0}(\frac{1}{\sin x} - \frac{1}{x}) \\ = \lim_{x \to 0}\frac{x - \sin x}{x \sin x} \\ = \lim_{x \to 0}\frac{1 - \cos x}{\sin x + x \cos x} \\ = \lim_{x \to 0}\frac{\sin x}{2\cos x - x\sin x} = \frac{0}{2} = 0


练习

  1. limx2x2x24\lim_{x \to 2}\frac{x - 2}{x^2 - 4}
limx2x2x24=limx2x2(x2)(x+2)=limx21x+2=1/4\lim_{x \to 2}\frac{x - 2}{x^2 - 4} = \lim_{x \to 2}\frac{x - 2}{(x - 2)(x + 2)} = \lim_{x \to 2}\frac{1}{x + 2} = 1/4
limx2x2x24=122=1/4\lim_{x \to 2}\frac{x - 2}{x^2 - 4} = \frac{1}{2 \cdot 2} = 1/4
  1. limx0sin5xx\lim_{x \to 0}\frac{\sin 5x}{x}
limx0sin5xx=5cos(50)1=1\lim_{x \to 0}\frac{\sin 5x}{x} = \frac{5\cos (5 \cdot 0)}{1} = 1
  1. limx5x23x7x2+1\lim_{x \to \infty}\frac{5x^2 - 3x}{7x^2 + 1}
limx5x23x7x2+1=limx10x314x=limx1014=5\7\lim_{x \to \infty}\frac{5x^2 - 3x}{7x^2 + 1} = \lim_{x \to \infty}\frac{10x - 3}{14x} = \lim_{x \to \infty}\frac{10}{14} = 5\7
  1. limx1x314x3x3\lim_{x \to 1}\frac{x^3 - 1}{4x^3 - x - 3}
limx1x314x3x3=limx13x212x21=3/11\lim_{x \to 1}\frac{x^3 - 1}{4x^3 - x - 3} = \lim_{x \to 1}\frac{3x^2}{12x^2 - 1} = 3/11
  1. limx01cosxx2\lim_{x \to 0}\frac{1 - \cos x}{x^2}
limx01cosxx2=limx0sinx2x=limx0cosx2=1/2\lim_{x \to 0}\frac{1 - \cos x}{x^2} = \lim_{x \to 0}\frac{\sin x}{2x} = \lim_{x \to 0}\frac{-\cos x}{2} = -1/2
  1. limx2x2+3xx3+x+1\lim_{x \to \infty}\frac{2x^2 + 3x}{x^3 + x + 1}
limx2x2+3xx3+x+1=limx4x+33x2+1=limx46x=0\lim_{x \to \infty}\frac{2x^2 + 3x}{x^3 + x + 1} = \lim_{x \to \infty}\frac{4x + 3}{3x^2 + 1} = \lim_{x \to \infty}\frac{4}{6x} = 0