线性代数|第四章 线性方程组|一、线性方程组的概念

82 阅读1分钟

一、线性方程组的概念

1. 非齐次线性方程组

nn 个未知量、mm 个方程组成的方程组

{a11x1+a12x2++a1nxn=b1,a21x1+a22x2++a2nxn=b2,am1x1+am2x2++amnxn=bm,(2.1)\begin{align} & \begin{cases} a_{11}x_1 + a_{12}x_2 + \cdots + a_{1n}x_n = b_1,\\ a_{21}x_1 + a_{22}x_2 + \cdots + a_{2n}x_n = b_2,\\ \cdots \cdots \\ a_{m1}x_1 + a_{m2}x_2 + \cdots + a_{mn}x_n = b_m, \end{cases} & (2.1) \end{align}

称为非齐次线性方程组,(2.1)(2.1) 式称为非齐次性方程组的一般形式,其中右端常数项 b1,b2,,bmb_1,b_2,\cdots,b_m 不全为零。

(1) 矩阵形式

方程组 (2.1)(2.1) 的矩阵形式为

Am×nx=b(2.2)\begin{align} & \mathbf A_{\mathbf m \times \mathbf n} \mathbf x = \mathbf b & (2.2) \end{align}

其中 A=[a11a12a1na21a22a2nam1am2amn]\mathbf A = \begin{bmatrix} a_{11} & a_{12} & \cdots & a_{1n} \\ a_{21} & a_{22} & \cdots & a_{2n} \\ \vdots & \vdots & & \vdots \\ a_{m1} & a_{m2} & \cdots & a_{mn} \end{bmatrix} 称为系数矩阵,

x=[x1x2xn]\mathbf x = \begin{bmatrix} x_1 \\ x_2 \\ \vdots \\ x_n \end{bmatrix} 称为未知数向量,

x=[b1b2bm]\mathbf x = \begin{bmatrix} b_1 \\ b_2 \\ \vdots \\ b_m \end{bmatrix} 称为常数项向量,

B=[a11a12a1nb1a21a22a2nb2am1am2amnbm]\mathbf B = \left[ \begin{array}{cccc:c} a_{11} & a_{12} & \cdots & a_{1n} & b_1 \\ a_{21} & a_{22} & \cdots & a_{2n} & b_2 \\ \vdots & \vdots & & \vdots & \vdots \\ a_{m1} & a_{m2} & \cdots & a_{mn} & b_m \end{array} \right] 称为增广矩阵,可记 B=(A  b)\mathbf B = (\mathbf A \ \vdots \ \mathbf b),或 B=(A,b)\mathbf B = (\mathbf A,\mathbf b)

方程 (2.2)(2.2) 以向量为未知元,其解称为方程组 (2.1)(2.1) 的解向量。

(2) 向量形式

把系数矩阵 A\mathbf A 按列分成 nn 块,则方程 (2.2)(2.2) 可写成

(α1,α2,,αn)[x1x2xn]=b(\mathbf α_1,\mathbf α_2,\cdots,\mathbf α_n) \begin{bmatrix} x_1 \\ x_2 \\ \vdots \\ x_n \end{bmatrix} = \mathbf b

x1α1+x2α2++xnαn=b(2.3)\begin{align} & x_1 \mathbf α_1 + x_2 \mathbf α_2 + \cdots + x_n \mathbf α_n = \mathbf b & (2.3) \end{align}

(2.3)(2.3) 就是方程组 (2.1)(2.1) 的向量表示形式。

如果把系数矩阵 A\mathbf A 按行分成 mm 块,则方程 (2.2)(2.2) 可写成

[α1Tα2TαmT]x=[b1b2bm]{α1Tx=b1,α2Tx=b2,αmTx=bm,(2.4)\begin{align} & \begin{bmatrix} \mathbf α^T_1 \\ \mathbf α^T_2 \\ \vdots \\ \mathbf α^T_m \end{bmatrix} \mathbf x = \begin{bmatrix} b_1 \\ b_2 \\ \vdots \\ b_m \end{bmatrix} 或 \begin{cases} \mathbf α^T_1 \mathbf x = b_1, \\ \mathbf α^T_2 \mathbf x = b_2, \\ \cdots \\ \mathbf α^T_m \mathbf x = b_m, \end{cases} & (2.4) \end{align}

2. 齐次线性方程组

方程组 (2.1)(2.1) 中,如果 b1=b2==bm=0b_1 = b_2 = \dots = b_m = 0,则称方程组

{a11x1+a12x2++a1nxn=0,a21x1+a22x2++a2nxn=0,am1x1+am2x2++amnxn=0,(2.5)\begin{align} & \begin{cases} a_{11}x_1 + a_{12}x_2 + \cdots + a_{1n}x_n = 0, \\ a_{21}x_1 + a_{22}x_2 + \cdots + a_{2n}x_n = 0, \\ \cdots \cdots \\ a_{m1}x_1 + a_{m2}x_2 + \cdots + a_{mn}x_n = 0, \end{cases} & (2.5) \end{align}

称为方程组 (2.1)(2.1) 对应的齐次线性方程组,也称为 (2.1)(2.1) 的导出组,称为齐次线性方程组的一般形式。

其矩阵形式为

Ax=0(2.6)\begin{align} & \mathbf A \mathbf x = \mathbf 0 & (2.6) \end{align}

向量形式为

x1α1+x2α2++xnαn=0(2.7)\begin{align} & x_1 \mathbf α_1 + x_2 \mathbf α_2 + \cdots + x_n \mathbf α_n = \mathbf 0 & (2.7) \end{align}

也可以表示为

{α1Tx=0,α2Tx=0,αmTx=0,(2.8)\begin{align} & \begin{cases} \mathbf α^T_1 \mathbf x = 0, \\ \mathbf α^T_2 \mathbf x = 0, \\ \cdots \\ \mathbf α^T_m \mathbf x = 0, \end{cases} & (2.8) \end{align}