Python语法

216 阅读4分钟

以下是 Python 语法详尽版,覆盖 Python 3 核心语法规则和常用特性,适合快速查阅和系统学习:


1. 基础语法

# 注释:单行注释以 # 开头
'''
多行注释用三引号(单引号或双引号)
'''

# 变量赋值(无需声明类型)
a = 10
name = "Python"

# 多变量赋值
x, y, z, u = 1, 2, 3, 4
a = b = c = 0

# 输出
print("Hello, World!")  # 自动换行
print(a, end=" ")       # 不换行

2. 数据类型

基本类型

# 整数
num_int = 10

# 浮点数
num_float = 3.14

# 布尔值
is_true = True
is_false = False

# 字符串
s1 = '单引号'
s2 = "双引号"
s3 = """多行
字符串"""

复合类型

# 列表(可变)
list1 = [1, 2, 3, "a", True]
list1[0] = 100  # 修改元素

# 元组(不可变)
tuple1 = (1, 2, "a")
# tuple1[0] = 100  # 报错

# 字典(键值对)
dict1 = {"name": "Alice", "age": 25}
dict1["age"] = 26  # 修改值

# 集合(无序、不重复)
set1 = {1, 2, 3}
set1.add(4)

类型转换

int("123")    # 字符串 → 整数
float("3.14") # 字符串 → 浮点数
str(100)      # 数值 → 字符串
list("abc")   # 字符串 → 列表 ['a', 'b', 'c']
tuple([1,2,3])# 列表 → 元组 (1,2,3)

3. 运算符

# 算术运算符
a = 10 + 3    # 加
b = 10 // 3   # 整除 → 3
c = 10 ** 2   # 幂 → 100

# 比较运算符
result = (5 == 5)  # True
result = (5 != 3)  # True

# 逻辑运算符
result = (True and False)  # False
result = (True or False)   # True
result = not True          # False

# 成员运算符
result = "a" in ["a", "b"]  # True
result = "x" not in "abc"   # True

# 身份运算符
a = [1,2]; b = [1,2]
result = (a is b)  # False(对象内存地址不同)

4. 流程控制

条件语句

if a > 10:
    print("a > 10")
elif a == 10:
    print("a = 10")
else:
    print("a < 10")

# 三元表达式
max_val = a if a > b else b

循环语句

# for 循环
for i in range(5):    # 0,1,2,3,4
    print(i)

for char in "Python":
    print(char)

# while 循环
count = 0
while count < 5:
    print(count)
    count += 1

# 循环控制
for i in range(10):
    if i == 3:
        continue  # 跳过当前迭代
    if i == 7:
        break     # 终止循环

5. 函数

# 定义函数
def add(a, b):
    return a + b

# 默认参数
def greet(name="World"):
    print(f"Hello, {name}!")

# 可变参数(*args 元组,**kwargs 字典)
def print_args(*args, **kwargs):
    print(args)   # (1,2,3)
    print(kwargs) # {"x":10}

print_args(1, 2, 3, x=10)

# 匿名函数(lambda)
square = lambda x: x ** 2

6. 异常处理

try:
    result = 10 / 0
except ZeroDivisionError as e:
    print("Error:", e)
else:
    print("无异常时执行")
finally:
    print("无论是否异常都执行")

# 抛出异常
if a < 0:
    raise ValueError("a 不能为负数")

7. 文件操作

# 写入文件
with open("file.txt", "w", encoding="utf-8") as f:
    f.write("Hello\nWorld")

# 读取文件
with open("file.txt", "r", encoding="utf-8") as f:
    content = f.read()
    lines = f.readlines()  # 按行读取为列表

8. 面向对象编程(OOP)

# 定义类
class Dog:
    # 类属性
    species = "Canine"

    # 构造方法
    def __init__(self, name, age):
        self.name = name  # 实例属性
        self.age = age

    # 实例方法
    def bark(self):
        print(f"{self.name} 汪汪!")

# 继承
class Bulldog(Dog):
    def run(self):
        print("奔跑!")

# 创建对象
dog = Dog("Tom", 3)
dog.bark()

9. 模块与包

# 导入模块
import math
print(math.sqrt(16))  # 4.0

# 从模块导入特定函数
from random import randint
print(randint(1, 10))

# 自定义模块
# 假设有 my_module.py,内容:
# def hello(): print("Hello")
import my_module
my_module.hello()

10. 高级特性

列表推导式

squares = [x**2 for x in range(10)]          # [0,1,4,9,...,81]
even_squares = [x**2 for x in range(10) if x % 2 == 0]

生成器

gen = (x**2 for x in range(10))  # 生成器表达式
for num in gen:
    print(num)

装饰器

def my_decorator(func):
    def wrapper():
        print("装饰器前置操作")
        func()
        print("装饰器后置操作")
    return wrapper

@my_decorator
def say_hello():
    print("Hello")

say_hello()  # 输出装饰后的内容

11. 其他关键语法

上下文管理器(with)

with open("file.txt", "r") as f:
    data = f.read()
# 自动关闭文件

枚举(enumerate)

fruits = ["apple", "banana", "cherry"]
for index, value in enumerate(fruits):
    print(index, value)  # 0 apple, 1 banana...

zip 合并迭代器

names = ["Alice", "Bob"]
ages = [25, 30]
for name, age in zip(names, ages):
    print(name, age)  # Alice 25, Bob 30

12. 常用内置函数

len([1,2,3])       # 3
sum([1,2,3])       # 6
max([1,5,3])       # 5
sorted([3,1,2])    # [1,2,3]
isinstance(10, int) # True
type("hello")      # <class 'str'>

附:Python 之禅

import this  # 输入后查看 Python 设计哲学

以上为 Python 核心语法速查手册,可根据需求深入学习特定模块(如 collections, itertools, asyncio 等)。