【线性代数基础进阶】特征值和特征向量

2,412 阅读5分钟

本文已参与「新人创作礼」活动,一起开启掘金创作之路。

 

特征值、特征向量

定义:设AAnn阶矩阵,α\alphann维非00列向量,且

Aα=λαA \alpha=\lambda \alpha

则称λ\lambda是矩阵AA的特征值,α\alpha是矩阵AA对应于特征值λ\lambda的特征向量

 

Aα=λα,α0(λEA)α=0,(λEA)x=0αA \alpha=\lambda \alpha,\alpha\ne0\Rightarrow (\lambda E-A)\alpha=0,(\lambda E-A)x=0\Rightarrow \alpha是齐次方程组(λEA)x=0(\lambda E-A)x=0的非00

  1. λEA=0|\lambda E-A|=0求特征值λi\lambda_{i},共nn个(含重根)

  2. (λiEA)x=0(\lambda_{i}E-A)x=0,求基础解系,即特征值λi\lambda_{i}的线性无关的特征向量,写通解得λi\lambda_{i}所有的特征向量

 

定理:如果α1,α2\alpha_{1},\alpha_{2}都是矩阵AA对应于特征值λ\lambda的特征向量,则当k1α1+k2α20k_{1}\alpha_{1}+k_{2}\alpha_{2}\ne0时,k1α1+k2α2k_{1}\alpha_{1}+k_{2}\alpha_{2}仍是矩阵AA关于特征值λ\lambda的特征向量

 

定理:如果λ1\lambda_{1}λ2\lambda_{2}AA不同的特征值,对应的特征向量分别是α1\alpha_{1}α2\alpha_{2},则α1,α2\alpha_{1},\alpha_{2}必定线性无关

 

定理:设AAnn阶矩阵,特征值是λ1,λ2,,λn\lambda_{1},\lambda_{2},\cdots,\lambda_{n},则有

  • λi=aii\sum\limits \lambda_{i}=\sum\limits a_{ii}

  • A=λi|A|=\prod \lambda_{i}

 

例:求A=(172221442414)A=\begin{pmatrix}17 & -2 & -2 \\ -2 & 14 & -4 \\ -2 & -4 & 14\end{pmatrix}特征值,特征向量

 

三阶行列式主对角线元素都含有未知数,直接展开要解三次方程,一般考虑通过行列加减,找出某一行或某一列所有的元素都含有含未知数的公因式或00

 

AA的特征多项式

λEA=λ17222λ14424λ14=λ17222λ144018λλ18=λ17422λ10400λ18=(λ18)λ1742λ10=(λ18)(λ227λ+162)=(λ18)2(λ9) \begin{aligned} |\lambda E-A|&=\begin{vmatrix} \lambda-17 & 2 & 2 \\ 2 & \lambda-14 & 4 \\ 2 & 4 & \lambda-14 \end{vmatrix}=\begin{vmatrix} \lambda-17&2&2\\2&\lambda-14&4\\0&18-\lambda&\lambda-18 \end{vmatrix}\\ &=\begin{vmatrix} \lambda-17&4&2\\2&\lambda-10&4\\0&0&\lambda-18 \end{vmatrix}=(\lambda-18)\begin{vmatrix} \lambda-17&4\\2&\lambda-10 \end{vmatrix}\\ &=(\lambda-18)(\lambda^{2}-27\lambda+162)=(\lambda-18)^{2}(\lambda-9) \end{aligned}

因此λ1=λ2=18,λ3=9\lambda_{1}=\lambda_{2}=18,\lambda_{3}=9

λ=18\lambda=18时,(18EA)x=0(18E-A)x=0

(122244244)(122000000) \begin{aligned} \begin{pmatrix} 1 & 2 & 2 \\ 2 & 4 & 4 \\ 2 & 4 & 4 \end{pmatrix}\rightarrow \begin{pmatrix} 1 & 2 & 2 \\ 0 & 0 & 0 \\ 0 & 0 & 0 \end{pmatrix} \end{aligned}

得基础解系:α1=(2,1,0)T,α2=(2,0,1)T\alpha_{1}=(-2,1,0)^{T},\alpha_{2}=(-2,0,1)^{T},因此特征向量k1α1+k2α2,k1,k2k_{1}\alpha_{1}+k_{2}\alpha_{2},k_{1},k_{2}不同时为00

λ=9\lambda=9时,(9EA)x=0(9E-A)x=0

(822254245)(201011000) \begin{pmatrix} -8 & 2 & 2 \\ 2 & -5 & 4 \\ 2 & 4 & -5 \end{pmatrix}\rightarrow \begin{pmatrix} 2 & 0 & -1 \\ 0 & 1 & -1 \\ 0 & 0 & 0 \end{pmatrix}

得基础解系α3=(1,2,2)T\alpha_{3}=(1,2,2)^{T},因此特征向量k3α3,k30k_{3}\alpha_{3},k_{3}\ne0

 

对于一个矩阵若,秩等于11即存在一行能表示其他所有行,秩等于22即存在两行能表示其他所有行,之后同理,类似最大线性无关组

(822254245)\begin{pmatrix}-8 & 2 & 2 \\ 2 & -5 & 4 \\ 2 & 4 & -5\end{pmatrix}求基础解系,本题题解省略的化简步骤,其实化简步骤并不容易,但此处可以用其他思路。

由于已知λEA=0|\lambda E-A|=0,即该矩阵的秩一定小于33;随便选两行,这里选二三行,发现二者线性无关(不成比例),因此该矩阵秩大于11,可得该矩阵秩为22

由于这两行能线性表示另一行,因此可以构造新的矩阵

(254245000)\begin{pmatrix}2 & -5 & 4 \\ 2 & 4 & -5 \\ 0 & 0 & 0\end{pmatrix}

可以理解为由于这两行能线性表示另一行,因此另一行一定能被全消为00

此时只需对新的矩阵行化简即可

 

Aα=λα,α0A \alpha=\lambda \alpha,\alpha\ne0,则有

  • (A+kE)α=(λ+k)α(A+kE)\alpha=(\lambda+k)\alpha

  • Anα=λnαA^{n}\alpha=\lambda^{n}\alpha

 

例:AA33阶矩阵,特征值是1,0,4-1,0,4,如果A+B=2EA+B=2E,则BB的特征值为()

 

Aα=λα,α0A \alpha=\lambda \alpha,\alpha\ne0

A+B=2EA+B=2E,有B=2EAB=2E-A,则

Bα=(2EA)α=2αAα=(2λ)α B \alpha=(2E-A)\alpha=2\alpha-A \alpha=(2-\lambda)\alpha

因此BB的特征值为3,2,23,2,-2

 

例:AA33阶矩阵,A2+2A3E=0A^{2}+2A-3E=0,证明矩阵AA的特征值只能是113-3

 

λ\lambdaAA的任一特征值,对应的特征向量是α\alpha,即Aα=λα,α0A \alpha=\lambda \alpha,\alpha\ne0,那么

A2α=λ2α A^{2}\alpha=\lambda^{2} \alpha

A2+2A3E=0A^{2}+2A-3E=0

A2α+2Aα3α=0(λ2+2λ3)α=0,α0λ2+2λ3=0 \begin{aligned} A^{2}\alpha+2A \alpha-3\alpha&=0\\ (\lambda^{2}+2\lambda-3)\alpha&=0,\alpha\ne0\\ \lambda^{2}+2\lambda-3&=0 \end{aligned}

因此λ=1\lambda=1λ=3\lambda=-3

 

从题目条件只能推出矩阵特征值只能是113-3

例如:(1  1   1),(3   3   3),(100012021)\begin{pmatrix}1 & &  \\  & 1 &  \\  &  & 1\end{pmatrix},\begin{pmatrix}3 &  &  \\  & 3 &  \\  &  & 3\end{pmatrix},\begin{pmatrix}1 & 0 & 0 \\ 0 & -1 & -2 \\ 0 & -2 & -1\end{pmatrix}

 

例:已知α=(1,1,1)T\alpha=(1,1,-1)^{T}A=(2125a31b2)A=\begin{pmatrix}2 & -1 & 2 \\ 5 & a & 3 \\ -1 & b & -2\end{pmatrix}的一个特征向量,则a=(),b=()a=(),b=()

 

Aα=λα,α0A \alpha=\lambda \alpha,\alpha\ne0

(2125a31b2)(111)=λ(111) \begin{pmatrix}2 & -1 & 2 \\ 5 & a & 3 \\ -1 & b & -2\end{pmatrix}\begin{pmatrix} 1 \\ 1 \\ -1 \end{pmatrix}=\lambda \begin{pmatrix} 1 \\ 1 \\ -1 \end{pmatrix}

{212=λ5+a3=λ1+b+2=λ \begin{cases} 2-1-2=\lambda \\ 5+a-3=\lambda \\ -1+b+2=-\lambda \end{cases}

可得λ=1,a=3,b=0\lambda=-1,a=-3,b=0

 

相似矩阵

A,BA,B都是nn阶矩阵,如果存在可逆矩阵PP使

P1AP=B P^{-1}AP=B

就称矩阵AA相似与矩阵BBBBAA的相似矩阵,记作ABA\sim B

 

相似的基本性质

  • AAA\sim A

  • 如果ABA\sim B,则BAB\sim A

  • 如果AB,BCA\sim B,B\sim C,则ACA\sim C

 

如果ABA\sim B

  • λEA=λEBλA=λB|\lambda E-A|=|\lambda E-B|\Rightarrow \lambda_{A}=\lambda_{B}

    证明:

    λEB=λEP1AP=P1(λEA)P=P1λEAP=λEA\begin{aligned} |\lambda E-B|&=|\lambda E-P^{-1}AP|\\&=|P^{-1}(\lambda E-A)P|\\&=|P^{-1}||\lambda E-A||P|\\&=|\lambda E-A| \end{aligned}
  • r(A)=r(B)r(A)=r(B)

    证明:

    如果AA可逆,有r(AB)=r(B),r(BA)=r(B)r(AB)=r(B),r(BA)=r(B),则

    r(B)=r(P1AP)=r(AP)=r(A) \begin{aligned} r(B)=r(P^{-1}AP)=r(AP)=r(A) \end{aligned}
  • A=B|A|=|B|

    B=P1AP=P1AP=A |B|=|P^{-1}AP|=|P^{-1}||A||P|=|A|
  • aii=bii\sum\limits a_{ii}=\sum\limits b_{ii}

  • AnBnA^{n}\sim B^{n}

    A+kEB+kEA+kE\sim B+kE

    A1B1A^{-1}\sim B^{-1}

 

相似对角化

如果AΛA\sim \Lambda,则称矩阵AA可相似对角化

 

定理:AΛAA\sim \Lambda\Leftrightarrow Ann个线性无关的特征向量

证明:

如果Aα1=λ1α1,Aα2=λ2α2,Aα3=λ3α3A \alpha_{1}=\lambda_{1}\alpha_{1},A \alpha_{2}=\lambda_{2}\alpha_{2},A \alpha_{3}=\lambda_{3}\alpha_{3},且α1,α2,α3\alpha_{1},\alpha_{2},\alpha_{3}线性无关,则

A(α1,α2,α3)=(Aα1,Aα2,Aα3)=(λ1α1,λ2α2,λ3α3)=(α1,α2,α3)(λ1   λ2   λ3) \begin{aligned} A(\alpha_{1},\alpha_{2},\alpha_{3})&=(A \alpha_{1},A \alpha_{2},A \alpha_{3})\\ &=(\lambda_{1}\alpha_{1},\lambda_{2}\alpha_{2},\lambda_{3}\alpha_{3})\\ &=(\alpha_{1},\alpha_{2},\alpha_{3})\begin{pmatrix} \lambda_{1} &  &  \\  & \lambda_{2} &  \\  &  & \lambda_{3} \end{pmatrix} \end{aligned}

P=(α1,α2,α3)P=(\alpha_{1},\alpha_{2},\alpha_{3}),由于α1,α2,α3\alpha_{1},\alpha_{2},\alpha_{3}线性无关,则PP可逆,有

AP=PΛP1AP=Λ=(λ1   λ2   λ3) \begin{aligned} AP&=P \Lambda\\ P^{-1}AP&=\Lambda=\begin{pmatrix} \lambda_{1} &  &  \\  & \lambda_{2} &  \\  &  & \lambda_{3} \end{pmatrix} \end{aligned}

必要性得证

如果P1AP=ΛP^{-1}AP=\Lambda,有

AP=PΛA(α1,α2,α3)=(α1,α2,α3)(a1   a2   a3)=(a1α1,a2α2,a3α3)(Aα1,Aα2,Aα3)=(a1α1,a2α2,a3α3) \begin{aligned} AP&=P \Lambda\\ A(\alpha_{1},\alpha_{2},\alpha_{3})&=(\alpha_{1},\alpha_{2},\alpha_{3})\begin{pmatrix} a_{1} &  &  \\  & a_{2} &  \\  &  & a_{3} \end{pmatrix}\\ &=(a_{1}\alpha_{1},a_{2}\alpha_{2},a_{3}\alpha_{3})\\ (A \alpha_{1},A \alpha_{2},A \alpha_{3})&=(a_{1}\alpha_{1},a_{2}\alpha_{2},a_{3}\alpha_{3}) \end{aligned}

因此有

Aα1=a1α1,Aα2=a2α2,Aα3=a3α3 A \alpha_{1}=a_{1}\alpha_{1},A \alpha_{2}=a_{2}\alpha_{2},A \alpha_{3}=a_{3}\alpha_{3}

又因为P=(α1,α2,α3)P=(\alpha_{1},\alpha_{2},\alpha_{3})可逆,则α1,α2,α3\alpha_{1},\alpha_{2},\alpha_{3}线性无关,充分性得证、

 

推论:如果AAnn个不同的特征值,则AΛA\sim \Lambda

 

定理:AΛλA\sim \Lambda\Leftrightarrow \lambdaAAkk重特征值,则λ\lambdakk个线性无关的特征向量

 

相似对角化解题步骤:
  1. 求特征值λ1,λ2,λ3\lambda_{1},\lambda_{2},\lambda_{3}

  2. 求特征向量α1,α2,α3\alpha_{1},\alpha_{2},\alpha_{3}

  3. 构造可逆矩阵P=(α1,α2,α3)P=(\alpha_{1},\alpha_{2},\alpha_{3}),则P1AP=(λ1   λ2   λ3)P^{-1}AP=\begin{pmatrix}\lambda_{1} &  &  \\  & \lambda_{2} &  \\  &  & \lambda_{3}\end{pmatrix}

 

例:已知A=(001 010100)A=\begin{pmatrix}0 & 0 & 1 \\  0 & 1 & 0 \\ 1 & 0 & 0\end{pmatrix},求可逆矩阵PP,使P1AP=ΛP^{-1}AP=\Lambda

 

由特征多项式

λEA=λ010λ1010λ=(λ1)2(λ+1) |\lambda E-A|=\begin{vmatrix} \lambda & 0 & -1 \\ 0 & \lambda-1 & 0 \\ -1 & 0 & \lambda \end{vmatrix}=(\lambda-1)^{2}(\lambda+1)

AA的特征值1,1,11,1,-1

λ=1\lambda=1时,由(EA)x=0(E-A)x=0

(101000101)(101000000) \begin{pmatrix} 1 & 0 & -1 \\ 0 & 0 & 0 \\ -1 & 0 & 1 \end{pmatrix}\rightarrow\begin{pmatrix} 1 & 0 & -1 \\ 0 & 0 & 0 \\ 0 & 0 & 0 \end{pmatrix}

特征向量α1=(0,1,0)T,α2=(1,0,1)T\alpha_{1}=(0,1,0)^{T},\alpha_{2}=(1,0,1)^{T}

λ=1\lambda=-1时,由(EA)x=0(-E-A)x=0

(101020101)(101010000) \begin{pmatrix} -1 & 0 & -1 \\ 0 & -2 & 0 \\ -1 & 0 & -1 \end{pmatrix}\rightarrow \begin{pmatrix} 1 & 0 & 1 \\ 0 & 1 & 0 \\ 0 & 0 & 0 \end{pmatrix}

特征向量α3=(1,0,1)T\alpha_{3}=(-1,0,1)^{T}

P=(α1,α2,α3)=(011100011) P=(\alpha_{1},\alpha_{2},\alpha_{3})=\begin{pmatrix} 0 & 1 & -1 \\ 1 & 0 & 0 \\ 0 & 1 & 1 \end{pmatrix}

P1AP=(1   1   1) P^{-1}AP=\begin{pmatrix} 1 &  &  \\  & 1 &  \\  &  & -1 \end{pmatrix}

 

例:已知A=(20000101x),B=(2000y0001)A=\begin{pmatrix}2 & 0 & 0 \\ 0 & 0 & 1 \\ 0 & 1 & x\end{pmatrix},B=\begin{pmatrix}2 & 0 & 0 \\ 0 & y & 0 \\ 0 & 0 & -1\end{pmatrix}相似

  • x,yx,y

  • 求可逆矩阵PP使P1AP=BP^{-1}AP=B

 

由于ABA\sim B,有

aii=bii2+0+x=2+y+(1)(1)A=B2=2y(2)λEA=λEBλ2000λ101λx=λ2000λy000λ+1(λ2)(λ2xλ1)=(λ2)[λ2+(1y)λy]{x=1y1=y(3) \begin{aligned} \sum\limits a_{ii}=\sum\limits b_{ii}&\Rightarrow 2+0+x=2+y+(-1)\quad\text{(1)}\\ |A|=|B|&\Rightarrow -2=-2y\quad\text{(2)}\\ |\lambda E-A|=|\lambda E-B|&\Rightarrow \begin{vmatrix} \lambda-2 & 0 & 0 \\ 0 & \lambda & -1 \\ 0 & -1 & \lambda-x \end{vmatrix}=\begin{vmatrix} \lambda-2 & 0 & 0 \\ 0 & \lambda-y & 0 \\ 0 & 0 & \lambda+1 \end{vmatrix}\tag{3}\\ &\Rightarrow (\lambda-2)(\lambda^{2}-x \lambda-1)=(\lambda-2)[\lambda^{2}+(1-y)\lambda-y]\\ &\Rightarrow \begin{cases} -x=1-y \\ -1=-y \end{cases} \end{aligned}

 

可以选(1),(2)(1),(2)或单独选(3)(3),一般选(1),(2)(1),(2),计算较简单

 

BB的特征值2,y,12,y,-1,则λ=1\lambda=-1AA的特征值,有

EA=300011011x=31111x=3x=0 |-E-A|= \begin{vmatrix} -3 & 0 & 0 \\ 0 & -1 & -1 \\0 & -1 & -1-x \end{vmatrix}=-3\begin{vmatrix} -1 & -1 \\ -1 & -1-x \end{vmatrix}=-3x=0

若用λ=2\lambda=2,有

2EA=000021012x=0 |2E-A|=\begin{vmatrix} 0 & 0 & 0 \\ 0 & 2 & -1 \\ 0 & -1 & 2-x \end{vmatrix}=0

若用λ=y\lambda=y,有

yEA=y2000y101yx=(y2)(y2xy1)=0 |yE-A|=\begin{vmatrix} y-2 & 0 & 0 \\ 0 & y & -1 \\ 0 & -1 & y-x \end{vmatrix}=(y-2)(y^{2}-xy-1)=0

 

该式需要结合上面的(1),(2),(3)(1),(2),(3)使用,或者选择两个不相关的使用,例如λ=0,λ=y\lambda=0,\lambda=y搭配

该方法当出现本题λ=2\lambda=22EA|2E-A|本身有一行就为00或两行成比例,则需要换λ\lambda或用(1),(2),(3)(1),(2),(3)方法

 

解得x=0,y=1x=0,y=1,代入题设有

A=(200001010)(2   1   1)=B A=\begin{pmatrix} 2 & 0 & 0 \\ 0 & 0 & 1 \\ 0 & 1 & 0 \end{pmatrix}\sim \begin{pmatrix} 2 &  &  \\  & 1 &  \\  &  & -1 \end{pmatrix}=B

此处省略步骤,可得

P=(100011011) P=\begin{pmatrix} 1 & 0 & 0 \\ 0 & 1 & 1 \\ 0 & 1 & -1 \end{pmatrix}

 

实对称矩阵

向量的内积

定义:设α=(a1,a2,,an)T,β=(b1,b2,,bn)T\alpha=(a_{1},a_{2},\cdots,a_{n})^{T},\beta=(b_{1},b_{2},\cdots,b_{n})^{T},有

(α,β)=a1b1+a2b2++anbn=αTβ=βTα (\alpha,\beta)=a_{1}b_{1}+a_{2}b_{2}+\cdots+a_{n}b_{n}=\alpha^{T}\beta=\beta^{T}\alpha

 

如果(α,β)=0(\alpha,\beta)=0,称α\alphaβ\beta正交

 

(α,α)=a12+a22++an2(\alpha,\alpha)=a_{1}^{2}+a_{2}^{2}+\cdots+a_{n}^{2},称a12+a22++an2\sqrt{a_{1}^{2}+a_{2}^{2}+\cdots+a_{n}^{2}}为向量α\alpha的长度,记作α||\alpha||

 

内积的性质

  • (α,β)=(β,α)(\alpha,\beta)=(\beta,\alpha)

  • (kα,β)=(α,kβ)=k(λ,β)(k \alpha,\beta)=(\alpha,k \beta)=k(\lambda,\beta)

  • (α+β,γ)=(α,γ)+(β,γ)(\alpha+\beta,\gamma)=(\alpha,\gamma)+(\beta,\gamma)

  • (α,α)0(\alpha,\alpha)\geq0,等号当且仅当α=0\alpha=0时成立

 

例:求与α1=(1,1,1)T,α2=(1,2,1)T\alpha_{1}=(-1,-1,1)^{T},\alpha_{2}=(1,2,1)^{T}都正交的向量

 

α=(x1,x2,x3)T\alpha=(x_{1},x_{2},x_{3})^{T}α1,α2\alpha_{1},\alpha_{2}都正交,则αTα1=0,αTα2=0\alpha^{T}\alpha_{1}=0,\alpha^{T}\alpha_{2}=0

{x1x2+x3=0x12x2x3=0 \begin{cases} -x_{1}-x_{2}+x_{3}=0 \\ x_{1}-2x_{2}-x_{3}=0 \end{cases}

(111121)(101010) \begin{pmatrix} -1 & -1 & 1 \\ 1 & -2 & -1 \end{pmatrix}\rightarrow \begin{pmatrix} 1 & 0 & -1 \\ 0 & 1 & 0 \end{pmatrix}

基础解系(1,0,1)T(1,0,1)^{T},因此α=k(1,0,1)T\alpha=k(1,0,1)^{T}

 

正交矩阵

定义:AAnn阶矩阵,若AAT=ATA=EAA^{T}=A^{T}A=E,则称AA是正交矩阵

 

如果AA是正交矩阵

AT=A1\Leftrightarrow A^{T}=A^{-1}

A\Leftrightarrow A的列向量都是单位向量且两两正交

 

如果AA是正交矩阵A\Rightarrow |A|111-1

证明:

AAT=EAAT=EAAT=1A2=1 \begin{aligned} AA^{T}=E\Rightarrow |AA^{T}|&=|E|\\ |A|\cdot|A^{T}|&=1\\ |A|^{2}&=1 \end{aligned}

因此A|A|111-1

 

实对称矩阵

定理:实对称矩阵必可相似对角化

 

定理:实对称矩阵不同特征值所对应的特征向量相互正交

 

定理:实对称矩阵必存在正交矩阵QQ,使Q1AQ=QTAQ=ΛQ^{-1}AQ=Q^{T}AQ=\Lambda

 

例:AA33阶实对称矩阵,满足A2=AA^{2}=A,如果r(AE)=2r(A-E)=2,则AA的特征值()

 

Aα=λα,α0A \alpha =\lambda \alpha,\alpha \ne 0,则

A2α=λ2α A ^{2}\alpha=\lambda ^{2}\alpha

A2=AA^{2}=A,有

λ2α=λα(λ2λ)α=0λ2λ=0 \begin{aligned} \lambda ^{2}\alpha&=\lambda \alpha\\ (\lambda ^{2}-\lambda )\alpha&=0\\ &\Rightarrow \lambda ^{2}-\lambda =0 \end{aligned}

因此λ\lambda1100,又由于AA是实对称矩阵,r(AE)=2r(A-E)=2,有

AΛAEΛEr(ΛE)=2 A \sim \Lambda \Rightarrow A-E \sim \Lambda-E \Rightarrow r(\Lambda-E)=2

Λ\LambdaAA相似,即特征值相同,又有r(ΛE)=2r(\Lambda-E)=2,则可构造

Λ=(1   0   0) \Lambda=\begin{pmatrix} 1 &  &  \\  & 0 &  \\  &  & 0 \end{pmatrix}

因此AA的特征值为1,0,01,0,0

 

Q1AQ=QTAQ=ΛQ^{-1}AQ=Q^{T}AQ=\Lambda
  1. 求出AA的特征值λ1,λ2,λ3\lambda_{1},\lambda_{2},\lambda_{3}

  2. 求出对应的特征向量α1,α2,α3\alpha_{1},\alpha_{2},\alpha_{3}

  3. 该特征向量为γ1,γ2,γ3\gamma _{1},\gamma _{2},\gamma _{3}

         1. 如果特征值不同,只需单位化(实对称矩阵不同特征值所对应的特征向量相互正交)

         2. 若特征值有重根

                  1. 如果特征向量已正交,只需单位化

                  2. 如果特征向量不正交,需施密特(Schmidt)正交化

  1. 构造正交矩阵Q=(γ1,γ2,γ3),Q1AQ=Λ=(λ1   λ2   λ3)Q=(\gamma_{1},\gamma_{2},\gamma_{3}),Q^{-1}AQ=\Lambda=\begin{pmatrix}\lambda_{1} &  &  \\  & \lambda_{2} &  \\  &  & \lambda_{3}\end{pmatrix}

 

例:已知A=(1a1a31111)A=\begin{pmatrix}1 & a & -1 \\ a & 3 & 1 \\ -1 & 1 & 1\end{pmatrix},若r(A)=2r(A)=2,求aa,求正交矩阵QQ和对角矩阵Λ\Lambda,使Q1AQ=ΛQ^{-1}AQ=\Lambda

 

aa可以用行变换,这里用秩的定义,即行列式不为00。由于AA中有二阶子式

31110 \begin{vmatrix} 3 & 1 \\ 1 & 1 \end{vmatrix}\ne 0

于是r(A)=0A=0r(A)=0 \Leftrightarrow |A|=0

1a1a31111=0a1a+131011=(a+1)2 \begin{vmatrix} 1 & a & -1 \\ a & 3 & 1 \\ -1 & 1 & 1 \end{vmatrix}=\begin{vmatrix} 0 & a & -1 \\ a+1 & 3 & 1 \\ 0 & 1 & 1 \end{vmatrix}=-(a+1)^{2}

因此a=1a=-1,有

A=(111131111) A=\begin{pmatrix}1 & -1 & -1 \\ -1 & 3 & 1 \\ -1 & 1 & 1\end{pmatrix}

AA的特征多项式

λEA=λ1111λ3111λ1找除主对角线外对应位置两数字和为0=λ0λ1λ3111λ1=λ(λ1)(λ4) \begin{aligned} |\lambda E-A|&=\begin{vmatrix} \lambda-1 & 1 & 1 \\ 1 & \lambda-3 & -1 \\ 1 & -1 & \lambda-1 \end{vmatrix}\\ &找除主对角线外对应位置两数字和为0\\ &=\begin{vmatrix} \lambda & 0 & \lambda \\ 1 & \lambda-3 & -1 \\ 1 & -1 & \lambda-1 \end{vmatrix}=\lambda(\lambda-1)(\lambda-4) \end{aligned}

因此AA的特征值为0,1,40,1,4

λ=1\lambda=1

(EA)=(011121110)(101011000)α1=(1,1,1)T (E-A)=\begin{pmatrix} 0 & 1 & 1 \\ 1 & -2 & -1 \\ 1 & -1 & 0 \end{pmatrix}\rightarrow \begin{pmatrix} 1 & 0 & 1 \\ 0 & 1 & 1 \\ 0 & 0 & 0 \end{pmatrix}\Rightarrow \alpha_{1}=(-1,-1,1)^{T}

λ=4\lambda=4

(4Eλ)=(311111113)(101012000)α2=(1,2,1)T (4E-\lambda)=\begin{pmatrix} 3 & 1 & 1 \\ 1 & 1 & -1 \\ 1 & -1 & 3 \end{pmatrix}\rightarrow \begin{pmatrix} 1 & 0 & 1 \\ 0 & 1 & -2 \\ 0 & 0 & 0 \end{pmatrix}\Rightarrow \alpha_{2}=(-1,2,1)^{T}

λ=0\lambda=0

(0EA)=(111131111)(101010000)α3=(1,0,1)T (0E-A)=\begin{pmatrix} -1 & 1 & 1 \\ 1 & -3 & -1 \\ 1 & -1 & -1 \end{pmatrix}\rightarrow \begin{pmatrix} 1 & 0 & -1 \\ 0 & 1 & 0 \\ 0 & 0 & 0 \end{pmatrix}\Rightarrow \alpha_{3}=(1,0,1)^{T}

实对称矩阵,特征值不同,特征向量已经正交,只需单位化

γ1=13(111),γ2=16(121),γ3=12(101) \gamma _{1}=\frac{1}{\sqrt{3}}\begin{pmatrix}-1 \\ -1 \\ 1\end{pmatrix},\gamma _{2}=\frac{1}{\sqrt{6}}\begin{pmatrix} -1 \\ 2 \\ 1 \end{pmatrix},\gamma _{3}=\frac{1}{\sqrt{2}}\begin{pmatrix} 1 \\ 0 \\ 1 \end{pmatrix}

Q=(γ1,γ2,γ3)=( 13161213260131612) Q=(\gamma_{1},\gamma_{2},\gamma_{3})=\begin{pmatrix}  -\frac{1}{\sqrt{3}} & -\frac{1}{\sqrt{6}} & \frac{1}{\sqrt{2}} \\ - \frac{1}{\sqrt{3}} & \frac{2}{\sqrt{6}} & 0 \\ \frac{1}{\sqrt{3}} & \frac{1}{\sqrt{6}} & \frac{1}{\sqrt{2}} \end{pmatrix}

Q1AQ=Λ=(1   4   0) Q^{-1}AQ=\Lambda=\begin{pmatrix} 1 &  &  \\  & 4 &  \\  &  & 0 \end{pmatrix}