【线性代数基础进阶】矩阵-补充+练习

119 阅读2分钟

本文已参与「新人创作礼」活动,一起开启掘金创作之路。

常见的矩阵

AAnn阶矩阵

  • 单位阵:主对角元素为11,其余元素为00的矩阵称为单位阵,记作EnE_{n}

  • 数量阵:数kk与单位阵EE的积kEkE称为数量阵

  • 对角阵:非对角元素都是00的矩阵(即ij恒有aij=0\forall i\ne j恒有a_{ij}=0)的对角阵,记作Λ,Λ=diag[a1,a2,,an]\Lambda,\Lambda=diag[a_{1},a_{2},\cdots,a_{n}]

  • 上(下)三角阵:当i>j(i<j)i>j(i<j)时,有aij=0a_{ij}=0的矩阵称为上(下)三角阵

  • 对称阵:满足AT=AA^{T}=A,即aij=ajia_{ij}=a_{ji}的矩阵称为对称阵

  • 反对称阵:满足AT=AA^{T}=-A,即aij=aji,aii=0a_{ij}=-a_{ji},a_{ii}=0的矩阵称为反对称阵

 

上述补充在## 一、概念、运算 ### 概念

 

运算

例1:设α=(12,0,,0,12)T\alpha=(\frac{1}{2},0,\cdots,0, \frac{1}{2})^{T}nn维列向量,矩阵A=EααT,B=E+aααTA=E-\alpha \alpha^{T},B=E+a \alpha \alpha^{T},若BBAA的逆矩阵,则a=()a=()

 

对于行向量和列向量,只要出现了aTaa^{T}aaaTaa^{T},可能结果是常数,尤其是aTaaTaa^{T}aa^{T}aaaTaaTaa^{T}aa^{T},一定有组合为常数

 

AB=(EααT)(E+aααT)=E+(a1)ααTaααTα常数αT=E+(a1aαTα)ααT=E+(a1a(120012)(120012))ααT=E+(a112a)ααT \begin{aligned} AB&=(E-\alpha \alpha^{T})(E+a \alpha \alpha^{T})\\ &=E+(a-1)\alpha \alpha^{T}-a \alpha \underbrace{\alpha^{T}\alpha}_{常数} \alpha^{T}\\ &=E+(a-1-a \alpha^{T}\alpha)\alpha \alpha^{T}\\ &=E+(a-1-a \begin{pmatrix} \frac{1}{2} & 0 & \cdots & 0 & \frac{1}{2} \end{pmatrix}\begin{pmatrix} \frac{1}{2} \\ 0 \\ \vdots \\ 0 \\ \frac{1}{2} \end{pmatrix})\alpha \alpha^{T}\\ &=E+(a-1- \frac{1}{2}a)\alpha \alpha^{T} \end{aligned}

又因为BBAA的逆矩阵

E+(a112a)ααT=E(a112a)ααT=0a112a=0 E+(a-1- \frac{1}{2}a)\alpha \alpha^{T}=E\Leftrightarrow(a-1- \frac{1}{2}a)\alpha \alpha^{T}=0\Leftrightarrow a-1- \frac{1}{2}a=0

所以a=2a=2

 

例2:设f(x)=x100+x99++x+1,A=(100001000)f(x)=x^{100}+x^{99}+\cdots+x+1,A=\begin{pmatrix}1 & 0 & 0 \\ 0 & 0 & 1 \\ 0 & 0 & 0\end{pmatrix},求f(A)f(A)f(A)1f(A)^{-1}

 

显然常数+矩阵常数+矩阵的形式不存在,所以,一般的,遇到常数+矩阵常数+矩阵,考虑把常数变为常数倍的单位阵EE

 

A2=(100001000)(100001000)=(100000000) A^{2}=\begin{pmatrix}1 & 0 & 0 \\ 0 & 0 & 1 \\ 0 & 0 & 0\end{pmatrix}\begin{pmatrix}1 & 0 & 0 \\ 0 & 0 & 1 \\ 0 & 0 & 0\end{pmatrix}=\begin{pmatrix}1 & 0 & 0 \\ 0 & 0 & 0 \\ 0 & 0 & 0\end{pmatrix}

A3=A2A=(100000000)(100001000)=(100000000)=A2 A^{3}=A^{2}A=\begin{pmatrix}1 & 0 & 0 \\ 0 & 0 & 0 \\ 0 & 0 & 0\end{pmatrix}\begin{pmatrix}1 & 0 & 0 \\ 0 & 0 & 1 \\ 0 & 0 & 0\end{pmatrix}=\begin{pmatrix}1 & 0 & 0 \\ 0 & 0 & 0 \\ 0 & 0 & 0\end{pmatrix}=A^{2}

可知Am=A2(m2)A^{m}=A^{2}(m\geq2),故

f(A)=A100++A2+A+E=99A2+A+E=(9900000000)+(100001000)+(100010001)=(10100011001)f(A)1=(10100011001)1利用分块矩阵求逆=(110100011001) \begin{aligned} f(A)&=A^{100}+\cdots+A^{2}+A+E\\ &=99A^{2}+A+E\\ &=\begin{pmatrix}99 & 0 & 0 \\ 0 & 0 & 0 \\ 0 & 0 & 0\end{pmatrix}+\begin{pmatrix}1 & 0 & 0 \\ 0 & 0 & 1 \\ 0 & 0 & 0\end{pmatrix}+\begin{pmatrix}1 & 0 & 0 \\ 0 & 1 & 0 \\ 0 & 0 & 1\end{pmatrix}\\ &=\begin{pmatrix}101 & 0 & 0 \\ 0 & 1 & 1 \\ 0 & 0 & 1\end{pmatrix}\\ f(A)^{-1}&=\begin{pmatrix}101 & 0 & 0 \\ 0 & 1 & 1 \\ 0 & 0 & 1\end{pmatrix}^{-1}利用分块矩阵求逆\\ &=\begin{pmatrix} \frac{1}{101} & 0 & 0 \\ 0 & 1 & -1 \\ 0 & 0 & 1\end{pmatrix} \end{aligned}

 

矩阵的初等行变换

 

  • 倍乘初等矩阵,记作E(i(k))E(i(k))

         例如

         E(2(k))=(1000k0001)E(2(k))=\begin{pmatrix}1 & 0 & 0 \\ 0 & k & 0 \\ 0 & 0 & 1\end{pmatrix}

         E(2(k))E(2(k))表示由单位阵EE的第二行(或第二列)乘k(k0)k(k\ne0)倍得到的矩阵

  • 互换初等矩阵,记作E(i,j)E(i,j)

         例如

         E(1,2)=(010100001)E(1,2)=\begin{pmatrix}0 & 1 & 0 \\ 1 & 0 & 0 \\ 0 & 0 & 1\end{pmatrix}

         E(1,2)E(1,2)表示由单位阵EE的第一、二行(或一、二列)互换得到的矩阵

  • 倍加初等矩阵,记作E(ij(k))E(ij(k))

         例如

         E(13(k))=(100010k01)E(13(k))=\begin{pmatrix}1 & 0 & 0 \\ 0 & 1 & 0 \\ k & 0 & 1\end{pmatrix}

         E(13(k))E(13(k))表示由单位阵EE的第一行的kk倍加到第三行得到的矩阵,当看成列变换时,应是EE的第三列的kk倍加到第一列得到的矩阵

 

补充在## 三、初等变换、初等矩阵

 

分块矩阵

例3:已知B,CB,C分别是mm阶与nn阶可逆矩阵,证明(BOOC)\begin{pmatrix}B & O \\ O & C\end{pmatrix}可逆,且(BOOC)1=(B1OOC1)\begin{pmatrix}B & O \\ O & C\end{pmatrix}^{-1}=\begin{pmatrix}B^{-1} & O \\ O & C^{-1}\end{pmatrix}

 

B,CB,C均可逆,有

BOOC=BC0 \begin{vmatrix} B&O\\O&C \end{vmatrix}=|B|\cdot|C|\ne0

所以(BOOC)\begin{pmatrix}B & O \\ O & C\end{pmatrix}可逆

(BOOC)1=(XYZW)\begin{pmatrix}B & O \\ O & C\end{pmatrix}^{-1}=\begin{pmatrix}X & Y \\ Z & W\end{pmatrix},则

(BOOC)(XYZW)=(EOOE) \begin{pmatrix}B & O \\ O & C\end{pmatrix} \begin{pmatrix}X & Y \\ Z & W\end{pmatrix} = \begin{pmatrix}E & O \\ O & E\end{pmatrix}

 BX=E(1)BY=0(2)CZ=0(3)CW=E(4) \begin{matrix}  { B X = E } & { ( 1 ) } \\ { B Y = 0 } & { ( 2 ) } \\ { C Z = 0 } & { ( 3 ) } \\ { C W = E } & { ( 4 ) } \end{matrix}

(1)(1)X=B1X=B^{-1}

(2)(2),因BB可逆,有Y=B1O=OY=B^{-1}O=O

类似地Z=O,W=C1Z=O,W=C^{-1}

所以(BOOC)1=(B1OOC1)\begin{pmatrix}B & O \\ O & C\end{pmatrix}^{-1}=\begin{pmatrix}B^{-1} & O \\ O & C^{-1}\end{pmatrix}

 

例4:设A=(0a10000a20 000an1an000)A=\begin{pmatrix}0 & a_{1} & 0 & \cdots & 0 \\ 0 & 0 & a_{2} & \cdots & 0 \\ \vdots & \vdots & \vdots &  & \vdots \\ 0 & 0 & 0 & \cdots & a_{n-1} \\ a_{n} & 0 & 0 & \cdots & 0\end{pmatrix},其中ai0,i=1,2,,na_{i}\ne0,i=1,2,\cdots,n,则A1=()A^{-1}=()

 

AA分块如下

A=(0a10000a20 000an1an000)=(OA1A2O) A=\left(\begin{array}{c:cccc}0 & a_{1} & 0 & \cdots & 0 \\ 0 & 0 & a_{2} & \cdots & 0 \\ \vdots & \vdots & \vdots &  & \vdots \\ 0 & 0 & 0 & \cdots & a_{n-1} \\\hdashline a_{n} & 0 & 0 & \cdots & 0\end{array}\right)=\begin{pmatrix} O & A_{1} \\ A_{2} & O \end{pmatrix}

由于(OABO)1=(OB1A1O)\begin{pmatrix}O & A \\ B & O\end{pmatrix}^{-1}=\begin{pmatrix}O & B^{-1} \\ A^{-1} & O\end{pmatrix},有

A1=(0001an1a100001a200 001an10) A^{-1}=\begin{pmatrix} 0 & 0 & \cdots & 0 & \frac{1}{a_{n}} \\ \frac{1}{a_{1}} & 0 & \cdots & 0 & 0 \\ 0 & \frac{1}{a_{2}} & \cdots & 0 & 0 \\ \vdots & \vdots &  & \vdots & \vdots \\ 0 & 0 & \cdots & \frac{1}{a_{n-1}} & 0 \end{pmatrix}